Jak przekazywać modele między branżami?
Poniższy opis przygotowała redakcja Zarządzanie Nieruchomościami Ryński & Kendziora jako praktyczny obieg modeli BIM na etapie projektowania. Przekazywanie plików między branżami opiera się na jednym, powtarzalnym schemacie, a nie na swobodnej wymianie. Każda branża oddaje model pod stałą nazwą, z kolejnym numerem rewizji, datą wydania i krótką notatką o zmianie.
Dzięki temu architekt, konstruktor i instalator widzą ten sam stan projektu i nie mieszają wersji roboczych z wydaniami przeznaczonymi do koordynacji. Model branżowy nie trafia od razu do modelu federacyjnego. Najpierw odbiorca sprawdza kompletność paczki, a dopiero po potwierdzeniu koordynator włącza plik do federacji i uruchamia wykrywanie kolizji.
Stała nazwa, rewizja, data i notatka
Nazwa pliku pozostaje stała przez cały etap projektowania. Zmienia się tylko numer rewizji, data i treść notatki. Stała nazwa pozwala powiązać kolejne wydania z tą samą branżą i tym samym zakresem, na przykład z modelem architektury, konstrukcji albo instalacji. Nowa nazwa dla drobnej poprawki utrudnia śledzenie historii i prowadzi do podwójnych plików w folderze wymiany.
Numer rewizji rośnie o jeden przy każdym oficjalnym wydaniu. Data oznacza dzień przekazania, a nie dzień rozpoczęcia pracy nad modelem. Krótka notatka opisuje, co się zmieniło względem poprzedniej rewizji: które kondygnacje, które systemy i jaki był powód korekty. Notatka nie zastępuje modelu i ma tylko wskazać, gdzie szukać różnic przed sprawdzeniem kompletności.
Wydanie bez jednego z tych czterech elementów wraca do nadawcy. Brak stałej nazwy, numeru, daty albo notatki oznacza, że paczka nie jest gotowa do obiegu. Zasada jest taka sama dla wszystkich branż i nie zależy od wielkości zmiany. Drobna korekta otworu oraz większa zmiana trasy instalacji przechodzą ten sam zapis.
Potwierdzenie kompletności przed federacją
Odbiorca potwierdza kompletność, zanim model trafi do federacji. Kompletność oznacza, że plik otwiera się w uzgodnionym formacie, dotyczy właściwego zakresu branży, ma zgodną nazwę, numer rewizji, datę i notatkę oraz obejmuje ustalony fragment budynku. Potwierdzenie jest krótkim zapisem zwrotnym, a nie oceną jakości rozwiązań projektowych.
Jeżeli brakuje kondygnacji, systemu albo informacji wskazanej w notatce, odbiorca odmawia przyjęcia i odsyła model z listą braków. Taki plik nie wchodzi do federacji i nie służy do wykrywania kolizji. Koordynator nie uzupełnia cudzego modelu we własnym zakresie, bo wtedy autorstwo zmiany przestaje być czytelne dla pozostałych branż.
Po potwierdzeniu koordynator dodaje rewizję do modelu federacyjnego i porównuje ją z pozostałymi branżami. Kolizje opisuje się względem konkretnej rewizji i daty, żeby odpowiedź dotyczyła właściwego stanu, a nie starszego pliku. Kolejna rewizja zamyka tylko te uwagi, które notatka wyraźnie wskazuje jako poprawione.
Kolejność ról w obiegu
Autor modelu przygotowuje wydanie i odpowiada za zgodność pliku z notatką. Odbiorca, zwykle koordynator międzybranżowy albo wskazana osoba z branży sąsiedniej, sprawdza kompletność i wydaje potwierdzenie albo zwrot. Dopiero potwierdzony plik może być użyty jako podkład do dalszej pracy innych branż na etapie projektowania.
Na projekcie w Polsce warto trzymać jeden folder wymiany i jedną tabelę rewizji dostępną dla wszystkich uczestników. Tabela powtarza nazwę pliku, numer, datę, autora i skrót notatki oraz status: przekazano, zwrócono albo potwierdzono. Status potwierdzono jest jedyną podstawą do włączenia modelu do federacji.
Jeżeli dwie branże przekazują pliki tego samego dnia, o kolejności decyduje uzgodniony harmonogram, a nie godzina wysyłki. Najpierw wchodzą modele, które stanowią odniesienie dla pozostałych, zwykle architektura i konstrukcja, a potem instalacje. Każde wydanie i tak czeka na własne potwierdzenie kompletności, zanim zostanie użyte w koordynacji.